Fotografia – reklama – prawo

Just another WordPress.com site

Archive for the tag “Wizerunek na fotografii”

Korzystanie z wizerunku

Możliwość wykorzystywania (a konkretnie rozpowszechniania wizerunku) budzi w praktyce tyle samo wątpliwości co możliwość korzystania z utworów objętych ochroną prawnoautorską.

Równocześnie można śmiało zaryzykować tezę, że prawo do wizerunku jest naruszane powszechnie. Tytułem przykładu, kilka najprostszych i powszechnie występujących przykładów osób naruszających prawo do wizerunku:

  • fotograf umieszczający na swojej stronie zdjęcia gości weselnych, którzy nie wyrazili zgody na korzystanie z ich wizerunku;
  • pracodawca wykorzystujący zdjęcia pracownika w reklamie;
  • wydawca lub dziennikarz publikujący zdjęcie z naruszeniem wymogów określonych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Przykłady możnaby oczywiście mnożyć – niezliczonej ich liczby dostarcza też oczywiście internet, w praktyce kierujący się niepisaną (i bardzo często sprzeczną z obowiązującym prawem) zasadą swobodnego korzystania z udostępnionych treści.

Tymczasem spory o prawo do wizerunku coraz częściej stają się przedmiotem postępowań sądowych, warto więc znać chociaż podstawowe zasady, które go dotyczą.

Polskie prawo co do zasady stoi na zasadzie ochrony prawa do wizerunku i możliwości dysponowania wizerunkiem przez uprawnionego – z czego wynika podstawowa zasada, zgodnie z którą do rozpowszechniania wizerunku konieczna jest zgoda osoby, która jest na tym wizerunku przedstawiona (art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Co oznacza „rozpowszechnianie”? Rozpowszechnieniem jest każde udostępnienie publiczne danego wizerunku. Będzie to więc zarówno opublikowanie zdjęcia w czasopiśmie, czy gazecie, jak też zamieszczenie go na stronie internetowej (i jest to zapewne najprostszy sposób rozpowszechniania, jaki można sobie wyobrazić, dostępny praktycznie dla każdego).

Czy jest możliwe rozpowszechnianie wizerunku bez zgody osoby na nim przedstawionej? Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadza dwa kluczowe wyjątki. I tak zezwolenia nie wymaga:

  • rozpowszechnianie wizerunku osoby znanej, jeśli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych (art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych);
  • rozpowszechnianie wizerunku osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza (art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych) .

Dodatkowo art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadza domniemanie, iż w razie braku odmiennego zastrzeżenia, osoba która otrzymała wynagrodzenie za pozowanie, nie jest konieczne wyraźne zezwolenie na korzystanie z jej wizerunku.

Jest to praktycznie trzon przepisów składających się na system ochrony prawa do wizerunku – uzupełniają go przepisy szczególne (np. przepisy prawa prasowego), w określonych sytuacjach zastosowanie mogą znaleźć także przepisy o ochronie dóbr osobistych – jednak najczęściej zakres możliwości korzystania z wizerunku wynika z zasad, które opisałem powyżej, uzupełnionych oczywiście przez orzecznictwo i praktykę.

Reklamy

Post Navigation